martes, 24 de julio de 2012

Salvador Rodriguez, "un viajero de cuento"


Reivindico el espejismo
de intentar ser uno mismo,
ese viaje hacia la nada
que consiste en la certeza
de encontrar en tu mirada
la belleza…

Luis Eduardo Aute


El 24 de enero de 2006 Salvador Rodríguez  se subió a una bicicleta, colocó sobre ella un hatillo viejo y remendado, agarró una pluma y un cuaderno en blanco -de esos sin páginas numeradas ni renglones guiados- y sin mucho aspaviento se echó al camino. Empezó a fantasear y a viajar. O a querer vivir lo fantaseado. Empezó a contarse un cuento. “Camino y ganas de andar, sin prisa y lo que venga por delante. Así se escribe una buena historia”, pienso que pensó  Salvador Rodríguez.

Yo conocí a Salva a finales del 2006, no en Granada ni en Vitoria, ni en cualquier otro lugar principal del planeta, sino en la ciudad de Point Noire, República del Congo, que es donde se encuentran habitualmente los viajeros con solera (en los alrededores de aquel rincòn casi inverosímil ahora –escribo estas líneas a un paso del Océano Ártico- conocí a otros cuatro vagabundos de la bicicleta: un australiano, Dean Fiore; un catalán, Josep y una pareja catalano-alemana, Olga y Christian).  Agradezco al camino el regalo de aquel primer encuentro y a Miguel Angel Olaverri, sacerdote navarro, el techo que lo cobijò. Aunque tengo que reconocer que aquel andaluz de aspecto despistado y decidido me preocupó un poco entonces. No tanto él en realidad, sino el ruinoso estado del pedazo de hierro que hasta allí lo había llevado.  Sentí ganas de llorar pero me faltó la confianza. Porque Salva es así: sensible, atento  y cuidadoso  con países, personas y palabras y en la misma medida olvidadizo y confiado al azar en lo que al cuidado de su màquina, esa compañera fundamental, se refiere. Un desastre, vamos.“Mientras-no-se caiga-mientras-no-se-parta-no-se-toca”, es todo lo que dice su libro de mecánica y mantenimiento. Por fortuna para él, y para todos  nosotros, las bicicletas son también así: màquinas nobles, tan sólidas y robustas como los sueños que transportan y tan fieles a ellos que a veces hasta cuesta creerlo.

Cuando el destino –el camino- nos juntó por segunda vez (hace unos meses, en la ciudad mexicana de Guadalajara) Salva seguía pedaleando. De hecho aún no había regresado a Granada (y ya iban seis años) y llevaba rodados más de 100.000 kms por los senderos del mundo. Me alegré de verlo, claro, y ahora sí, no me contuve y lloré desconsoladamente al ver tambièn de nuevo aquella  maltratada y heroica bicicleta. No de preocupación esta vez (era un misterio cómo, pero estaba ya más que claro que Salva sabia arreglárselas con su escueto libro de mecánica) sino de pura pena.  Aparte de eso las cuatro semanas que pasamos juntos en Guadalajara las recuerdo llenas de luz. Creo que es la mejor descripción de aquellos días de bullicio, broma y camaradería: días luminosos, de los que no abundan tanto. Para ser justos el mérito hay que repartirlo: sin la cercanía y el optimismo de aquel grupo de duendes mexicanos que nos rodeaba – los amigos del GDL, Guadalajara en Bici- nada hubiera sido igual. Ellos resumen bien cómo es la gente de aquel pais. Una palabra basta: extraordinaria. 

Desde el año 2006 Salva escribe un cuento. Cuento  vagabundo, zigzagueante, improvisado. Rastro de vida y de ganas de vivir. Rastro valiente, que no rehúye los caminos incómodos, difíciles o poco transitados:  el cruce de Kenia a Etiopia por una de las fronteras más remotas del continente ( el rio Omorate, al oeste del lago Turkana), su recorrido por Afganistán o la travesía invernal de Siberia (octubre, noviembre y diciembre del 2010) son buena prueba de ello.

Viajero, contacuentos, soñador y creador de sueños. Asi lo conocí y así continua sin duda. Ahora está escribiendo el capítulo americano. Dicen que lo han visto recientemente entre lagos y volcanes. Que pasea por las ruinas eternas de una gran ciudad. Que recorre calles siempre pobres y ardientes, calles pobladas de ecos de terremotos y revoluciones. Las viejas calles siempre nuevas, la siempre vida y su terca esperanza. ¡Qué privilegio ser testigo y protagonista de esas calles! (¿cómo será el cuento americano, Salva? Estoy deseando leerlo).  Si se lo encuentran trátenlo con cariño y ofrézcanle posada y vino. Y siéntanse afortunados. Un viaje de cuento se les está acercando.

 Por cierto, casi se me olvida… la primera parte de ese cuento, los 800 días que duró su recorrido por África, están ahora publicados en forma de libro. Estoy seguro de que algún día, cercano espero, ese libro comenzará a desvelarme algunas de las preguntas que aún sigo haciéndome sobre Salva y su viaje. Sobre Salva y sus historias. Y algunas de las preguntas que aún sigo haciéndome sobre África. El libro es una autoedición y si estáis interesados aquí van los detalles:
África. Un viaje de cuento [La vuelta al mundo en bicicleta] Salva Rodríguez Autoedición, 2012  (www.paquebote.com)

Enlace al libro
Enlace a la reseña del libro.

Inuvik, Canada.
24 de julio de 2012

miércoles, 4 de julio de 2012

Kanada (II)

NONDIK NORA: Kispiox valley (2012ko ekainak 19) -  Mitten Forest Service Road - Stewart/Cassiar Highway - Alaska Highway - Whitehorse (uztailak 1). GUZTIRA: 1194 km.


Whitehorse -Kanadako Yukon probintziako hiriburua- 25.000 biztanle inguruko hiri lasaia da, baita euritsua eta lainoz betea ere bertan egokitu garen egun hauetan. Oso iparraldean gaude eta esan daiteke gaurik ez duela, inguru hauetan, udako sasoiak, ez gau beltzik behinik behin. Ilunduko du pixka bat 12ak inguruan baina belztu gabe, eta handik oso ordu gutxitara argia nagusituko da berriro egunaz (gauaz, hobeto esanda).

Bidez iparralderantz jarraituz gero, eta Kanadatik irten gabe, Inuvik-era helduko zara. Inuvik Ozeano Artikoaren ondoan dago eta Zirkulu Polar Artikotik 200 km iparraldera. Oker ez banago Kanadako herririk iparraldekoena da (bai errepide bat urte guztian zabalik daukana) eta hara iristeko 1200 km inguruko bidea ibili beharko dugu Julianek eta biok Whitehorse-tik abiatzen garenean (asfaltogabeak azken 700 inguru) . Julian Suitzako txirrindularia da eta Argentinatik dator (www.crazyguyonabike.com/doc/voodoo). Orain hamar edo hamabi egun elkartu ginen Stewart Highway errepidearen hasieran eta geroztik elkarrekin gabiltza. Bederatzi hilabete darama bidean eta mutil lasaia, zentzuduna eta azkarra da. Bidaide ona eta pertsona hobea. Bera bezalakoekin gatazka eta injustizia gutxi izango genuke munduan.
Badaude hemen txirrindulari gehiago eta haiek ere aipatu nahi ditut. Asturiasko Alvaro Neil txirrindulari-malabarista-mago-pailazo ezaguna da lehena (http://www.biciclown.com/). 2005az geroztik darabil munduan barrena bere ikuskizuna eta bere bidaia. Alvaro 2006an topatu nuen Mozambiken eta zera, pedalei eman eta eman ibili eta gero -kontrako norabideetan beti- elkarren ondora ekarri gaitu munduak berriro. Espero zitekeena da. Beste kontinente batean eta atzekoz aurrera jarrita gaude, ordea, oraingoan: 2006an bera iparraldera begira zihoan eta nik hegoaldearekin egiten nuen amets; alderantziz egokitu zaizkigu bideak oraingo honetan, iparraldera noa ni eta Alaskatik hegoalderantz dator bera. Maiatzaren amaieran heldu zen Alvaro hegazkinez Alaskako Anchorage hirira eta esan didanez hozkirri samarra sumatu zuen bertako giroa. Ez da oso harrigarria kontuan hartzen bada sei ordu lehenago Hawain zegoela. “Bi ezkero baietz hiru!”, omen da esaera eta bete dadila espero dugu biok eta gainera hurrengoan norabide berean egokitu gaitzala munduak. Hitzordu bat jarrita daukagu dagoeneko: 2013an Mexikoko Guadalajara hirian afaldu nahi dugu elkarrekin.
Beste txirrindularia Che Pablo Garcia argentinarra da (http://www.pedaleandoelglobo.com/). Egun batean mundua ikusi nahi zuela erabaki eta bizikleta batera igo zen. 11 urte darama  harrezkero handik  jaitsi gabe. Ez da bidaiari arrunta, ez horixe. Arrazoi askorengatik. Esate baterako, gauza jakina da txirrindulariok jende trauskila garela, dotorezia eta aristokrazia gutxikoak eta are sos gutxiagokoak. Jauregietako alfonbrak gutxitan zapaltzen ditugu. Zeinek pasa du gure artean gau bakar bat bost izarreko hotel batean? Oso gutxik, nik uste. Eta ez gau bat baizik eta mordoxka bat, han eta hemen? Pablo Garciak bakarrik, ez dago beste inor. Beti zentimo bat ordaindu gabe, jakina (ez niri galdetu sekretua). “Egun batian pobre, beste baten jauna” ibiltzea zer den ondotxo daki berak, gure bardoak baino are hobeto, apika. Artisten patua, nonbait. Txapela kentzeko moduko bidaiaria eta persona.

Hainbeste jende tintontzian, hainbeste gertaera eta toki aipatu gabe! Horixe gertatzen zait blog honekin. Baina presaka eta arnaska bada ere beste bi lagun aurkeztu nahi dizkizuet. Bidaiak eta ipuinak gustoko dituzue? Badago norbait bi arlo horiek inork baino hobeto uztartzen eta gozatzen dituena: Granadako Salvador Rodriguez dugu artista hori, "un viajero de cuento" ezizenez, bidaiari, poeta eta ipuin kontalari puntakoa (http://www.unviajedecuento.weebly.com/). Salvak 2006ean erabaki zuen sasoia iritsia zela eta aspalditxotik buruan zerabilen narrazioari hasiera eman behar ziola. Pentsatu eta egin, luma eta bizikleta hartu eta.... "un viaje de cuento" idazteari ekin zion. Kontakizunak  Kongoko Point Noire hirira eraman zuen eta han aurkitu nuen nik 2006aren amaiera aldean. Esan behar dut lumarekin txukuna bezain zabarra dela Salva bizikletarekin. Barka bekit hain garbi eta gordin azaltzea gauzak baina halaxe da, egiak ez du hemen itzulingururik ametitzen. "Puskatu-arte-usteldu-arte-ez-da-konpondu-behar", horixe da bere mekanika-liburuan idatzita dagoen guztia. Kongon, bi gurpileko bere tresna noble haren egoera tamalgarria ikusi nuenean ia negarrari eman nion. Eta pasa den urtarrilean Mexikoko Guadalajara hirian bideak berriro elkartu gintuenean, ezin izan nien malkoei eutsi. Sei urte joanak ziren, 100.000 km baino gehiago ibiliak zituen Salvak munduko bazterretan, eta bizikleta gaixo haren piurak bihotza puskatu zidan. Ordubete inguru behar izan zuten Guadalajara en Bici taldeko lagunek (haien egoitzan nengoen ostatuta) nire negar eta zotin lazgarriak kontsolatzen eta ulertzen hasteko. Benetan, uste dut animaliekin gertatzen den bezala zigorra merezi dutela bizikletei tratu txar edo axolagabeak ematen dizkieten bihozgabeek ere. Lau aste eman genuen elkarrekin Salvak eta biok Guadalajaran eta tira, onartu behar dut ahalegintxoa egin zuela bidaiari ipuinzaleak eta bere bizikletaren ajeei (aje ugari eta larriei) kontu pixka bat egin ziela denbora hartan. Gainerako zereginek uzten zizkioten tarte libre laburretan egin zuen hori. Guadalajarako neskak maitemintzea eta bere ipuinak idazten jarraitzea izan ziren, hurrenez hurreneko garrantzian, beste zeregin horiek. Haietan bai saiatu zela gogoz eta arrakastaz.

Eta aipatu nahi dudan azken txirrindularia ez da bat baizik eta talde oso bat. Guadalajara en Bici du izena talde horrek (http://www.gdlenbici.org/) eta bera osatzen duten kideez (lagunak, honezkero) zer esan nezake? Esango dut ondo islatzen eta laburbiltzen dutela Mexikoko jendea nolakoa den. Hitz bakar bat aski da: zoragarria.

martes, 19 de junio de 2012

Kanada (I)

NONDIK NORA: PORT OF CHIEF MOUNTAIN (Estatu Batuak/Kanadako muga, 2012ko maiatazk 22) - Pincher Creek - High River - Okotoks - Banff - Jasper - Prince George - Smithers - Hazelton - Kispiox (2012ko ekainak 18). GUZTIRA: 1625 km.

Baso amaigabeak, monotonia berdea, mendiak eta lakuak, lanbroa, elurra goiko maldetan eta gailurretan, ur iluneko ibai handiak basoak alderik alde erdibitzen dituztenak, hartzak, euria, zeru lainotuak, eltxoak ere erruz eta non-nahi azken egunotan... holako giro eta paisaietan barrena noa apurka-apurka iparralderantz, Alaskarantz. Egun euritsu eta ilunenetan, zeru lainotuek zuhaitz adaburuak ia ikutzen dituztenean eta elurra gailurretan ezezik ondoko maldetan ere ageri denean, zerbait kuzkurtzen da nire barruan, aterpe bila bezala: iruditzen zait orduan egiatan noala lurraren amaierarantz eta hurbiltzen ari zaidan toki hura arrotza eta babesgabea dela, horizonterik eta itzulbiderik gabeko lurralde gogor bat.

Ithaca

When you set out for Ithaka
ask that your way be long,
full of adventure, full of instruction.
The Laistrygonians and the Cyclops,
angry Poseidon - do not fear them:
such as these you will never find
as long as your thought is lofty, as long as a rare
emotion touch your spirit and your body.
The Laistrygonians and the Cyclops,
angry Poseidon - you will not meet them
unless you carry them in your soul,
unless your soul raise them up before you.

Ask that your way be long.
At many a Summer dawn to enter
with what gratitude, what joy -
ports seen for the first time;
to stop at Phoenician trading centres,
and to buy good merchandise,
mother of pearl and coral, amber and ebony,
and sensuous perfumes of every kind,
sensuous perfumes as lavishly as you can;
to visit many Egyptian cities,
to gather stores of knowledge from the learned.

Have Ithaka always in your mind.
Your arrival there is what you are destined for.
But don't in the least hurry the journey.
Better it last for years,
so that when you reach the island you are old,
rich with all you have gained on the way,
not expecting Ithaka to give you wealth.
Ithaka gave you a splendid journey.
Without her you would not have set out.
She hasn't anything else to give you.

And if you find her poor, Ithaka hasn't deceived you.
So wise you have become, of such experience,
that already you'll have understood what these Ithakas mean.

Constantine P. Cavafy
(translated by Edmund Keeley and Philip Sherrard)


miércoles, 30 de mayo de 2012

Utah, Idaho, Wyoming, Montana

NONDIK NORA: SALT LAKE CITY (2012ko apirilak 28) - Morgan - Huntsville - Hardware Ranch - Lake Town - Dingle - Montpelier - Afton - Jackson - GRAND TETON/YELLOWSTONE NATIONAL PARKS - West Yellowstone - Ennis - Twin Bridges - Wisdom - Hamilton - MISSOULA - Ravalli - Woods Bay - Big Fork - West Glacier - East Glacier - Babb - PORT OF CHIEF MOUNTAIN (Estatu Batuak/Kanada muga, 2012ko maiatzak 22). GUZTIRA: 1733 km.


Shinasa Shinasa / Shinasha La de ho zho la / He ye He ne ya / A ly A ly ko ny sha / A ly A ly ko ny sha   (Navajoen kanta, Ft. Sumner-eko erbestetik etxera itzuli zirenean kantatua)

"Bidean naiz, bizirik nago / nagoen tokia ederra da / oraindik bizirik nago / bidean, bakarrik"    

"I am walking alive / where I am is beautiful / I am still alive / walking lonely" (Navajo song)

"Camino, estoy vivo / es hermoso el lugar que piso / estoy todavia vivo / caminando, solo" (canciòn de los indios navajos)


"Mendabalde Urrunik baldin bada (eta bada oraindik) hemen dago, Arizona iparraldeko eta batez ere Utah hegoaldeko lur hautsi, bihurritu, bakarti, ezin zabalago -eta ezin ederrago- hauetan. Ikuskizun eta une apartak eskaini dizkidate eta esan nezake, zuzen asko, zaila dela paraje horien parekorik beste inon aurkitzea... ikusi izan ditut arrastiriko argiak goritutako haitzak eta mendi-hegiak, sutan ziruditenak;  imajinazio oparoenaren neurriak aise gainditzen dituzten leize eta luebakiak; ordoki hutsetatik ernetzen diren mendien adinako harkaitz tenteak... fantasiazko zokoak, horiek eta beste asko, nire harridura eta mirespena piztu dutenak. Baina ez hori bakarrik. Lur haien handiak eta apartatuak ere liluratu nau. Buhame zaharren antzera bizi izan naiz han, libre eta deslai, aspaldi ez bezala. Egunez bideari lotuta, gauez baso eta desertuetan lo eginez. Lur gorriaren eta asfaltoaren usaina eraman izan dut neure usainarekin nahastuta, neure azalari eta izerdiari erantsita. Eta zeru haiek... zeru garbiak, lurra bera baino are handiagoak eta zabalagoak. Nere urratsen altzoa izan dira eta nire gauen lekuko bakarrak. Zeru horien eta haiek babestu zituzten paisaien eta egunen mira eramango dut betiko bihotzean..." (1)
.............................................................................................................................


 Utah hegoaldeko lur okre eta zabalek liluratu egin ninduten. Paisaia hori aldatuz hasi zen Salt Lake City inguruetan eta elurra ikusi nuen  mendi-gailurretan mormoien hirira hurbildu nintzen egunean. Desertuak atzean ziren eta kolore berdeak arestiko lehorrari nagusitzen zitzaizkion. Salt Lake City-tik urrundu ahala orduan eta itxura alpinoagoa hartu zuen paisaiak. Jackson-etik iparraldera Teton mendi tontorren gezi-buru zorrotzak ikusi nituen lanbro eta elurretan bilduta. Baso, laku, eta belardien gainetik goratzen ziren zeru ilunerantz. Arrats hartan laku baten ondoan kanpatu nuen eta lehenengo aldiz hartzekin konpartitu nuen basoa eta gaua. Yellowstone parkeko hegoalde guztia elurpean aurkitu nuen eta errepideak itxita zeudenez (ez bizikletentzat) bakarrik eta isilean gozatu nuen neguko paisaia hura. Pinuak orratz berdeak ziren malda zurietan eta lakuak ordoki izoztuak. Zerua, sapai urdin aratz bat. Yellowstoneko iparraldean, ordea, elurrak urtuak ziren eta bisonteak eta elkak bazkatzen ziren belardietan, geyser eta putzu beroetako lurrun zerrenden artean.

Virginia City Montanako lehen hiriburua izan zen. Beste asko bezala urre-zoramenak sortu zuen eta metal horren eskasiak abaildu. Gaur egun iraganeko fantasmak eta oraineko turistak dira hango kale zahar, edo zahar itxurakoak, zapaltzen dituzten ia bakarrak . Ennis eta Virginia City bitarteko mendate-tontorrean kanpatu nuen aurreko arratsean. Giro epela egiten zuen; garbi eta izar zegoen zerua gauean. Biharamun goizean, altxatu nintzenean, hamar zentimetroko elurra zegoen denda gainean eta inguruko sastrakadian. Erauntsia gauez eta ustekabean etorri zen. Halakoak omen dira Montanako udaberriak.

Big Hole-ko zelai itxuraz amaigabeak zeharkatu nituen ondoren. Hango herritxo bakanek toki apartatu eta ia ahaztuen itxura guztia dute oraindik. Big Hole hartako zoko batean eraso egin zien, ustekabez, Estatu Batuetako armadak Nez Perce indiarrei, 1877ko goiz batean. Ia 90 izan ziren hildakoak Nez Perce-tarren artean, umeak eta emakumeak asko; 31 hildako soldaduen eta haiekin zihoazen boluntarioen artetik. Mendebalde Urrunera gero eta kolono gehiago iristen ziren "to win and hold the west". Migrazio haren atzean Jaungoikoaren nahia zegoela uste zuten askok. Denentzat berezko eskubide bat zen lurralde haietaz jabetzea: "... our manifest destiny  to overspread and to possess the whole of the continent which Providence has given us...", idazten zuten orduko kazetariek. Baina mendebalde hura ez zegoen hutsik, lur haiek bazituzten aspaldiko  jabeak...



This land is your land, this land is my land
From California to the New York Island
From the Redwood Forest to the Gulf Stream waters
This land was made for you and me.
As I went walking that ribbon of highway
I saw above me that endless skyway
I saw below me that golden valley
This land was made for you and me.
I roamed and I rambled and I followed my footsteps
To the sparkling sands of her diamond deserts
While all around me a voice was sounding
This land was made for you and me.
When the sun came shining, and I was strolling
And the wheat fields waving and the dust clouds rolling
A voice was chanting, As the fog was lifting,
This land was made for you and me.
          There was a big high wall there that tried to stop me; 
          Sign was painted, it said private property; 
          But on the back side it didn't say nothing; 
          That side was made for you and me
           
          Nobody living can ever stop me, 
          As I go walking that freedom highway; 
          Nobody living can ever make me turn back 
          This land was made for you and me.
In the squares of the city, In the shadow of a steeple;
By the relief office, I'd seen my people.
As they stood there hungry, I stood there asking,
Is this land made for you and me?
          (Woody Guthrie)


Lur hau zure lurra da, lur hau nire lurra da
Kaliforniatik New York uhartera
Redwood Forest basotik Gulf Stream-eko uretaraino
Lur hau zuretzat eta niretzat egina dago.
Autobidearen ertzetik oinez nindoala
Zeru mugagabea nire gain ikusten nuen
Nire azpian urrezko harana ikusten nuen
Lur hau zuretzat eta niretzat egina dago.
Ni hara eta hona nindoan, errari, nire urratsei segika
Diamantezko basamortuetako hondar apartsuetarantz
Nire inguruan ahots bat entzuten zen bitartean
Lur hau zuretzat eta niretzat egina dago.
Eguzkia diz-diz atera zuen eta ni oinez nenbilen
 gari soroak kulunka ari ziren eta hauts-lainoak biraka
Ahots batek garraixi egin zuen, lanbroa altxatuz zihoanean,
Lur hau zuretzat eta niretzat egina dago.
Hesi altua zegoen ni geldiarazi nahi zuena
Oharra zeukan idatzia, jabego pribatua zioen,
Atzeko aldean, ordea, ezer ez zioen
Alde hori zuretzat eta niretzat egina dago.

Lur hau zure lurra da, lur hau nire lurra da
Kaliforniatik New York uhartera
Redwood Forest basotik Gulf Stream-eko uretaraino
Lur hau zuretzat eta niretzat egina dago.'


(1) ...paisaia eta egun haien mira... Egun haietan -egun hauetan- dago beste nonbaiteko bidaia hau ere. Eguneroko txango txikiak eta arruntak izan daitezkeelako, ustekabean, inoizko ederrenak (eskerrik asko Jesus Naves lagunari): http://www.youtube.com/watch?v=gww9_S4PNV0

miércoles, 25 de abril de 2012

Arizona, Utah

NONDIK NORA: Mexiko/Estatu Batuetako muga (2012ko martxoak 16) - TUCSON - Florence - Apache junction - PHOENIX - Wickenburg - Skull Valley - Prescott - Flagstaff - GRAND CANYON NATIONAL PARK- Cameron - Page - Kanab - Hatch - BRYCE NATIONAL PARK - Escalante - Torrey - CAPITOL REEF NATIONAL PARK - Hanksville - Mexican Hat - MONUMENT VALLEY - Mexican Hat - Bluff - Moab - Potash - CANYONLANDS NATIONAL PARK (Shafer Trail-en barrena) - Green River - Price - SALT LAKE CITY (2012ko apirilak 24).  GUZTIRA: 2810 km.


Travel

The railroad track is miles away,
 And the day is loud with voices speaking,
Yet there isn´t a train goes by all day
 But I hear its whistle shrieking.

All night there isn´t a train goes by,
 Thought the night is still for sleep and dreaming,
But I see its cinders red on the sky, 
 And hear its engines steaming.


My heart is warm with the friends I make,
 And better friends I´ll not be knowing,
Yet there isn´t a train I wouldn´t take,
 No matter where it´s going.


(Edna St. Vincent Millay)


 Duela egun batzuk lagun bati bidalitako gutunaren pasartea:

"... hace ya unas semanas que crucè la Gran Frontera y estoy atravesando ahora las tierras àridas y ocres del norte de Arizona y sur de Utah. Acampo hoy en un promontorio, cerca de la carretera pero oculto de ella, entre arbustos y àrboles bajos. Mirando solo a los troncos leñosos y secos casi se diria que estan muertos, pero no, no lo estan. Agujas verdes cubren la ramas, hay frutos, unas pequeñas bolas grises, y plantas aromàticas cubren la tierra roja que los rodea. El aire huele a limpio y nuevo, a humus y a bosque. Veo una luna que pronto serà llena desde la entrada de mi tienda. Esta es mi vida ahora. Durante el dia atravesar tierras semi vacias, que parecen no tener fin. Por la noche acampar en bosques o desiertos, cocinar, y leer o escribir un poco si es que antes no me vence el sueño. Los dias son secos y soleados, las noches frias. El lobo solitario que llevo dentro se alegra de esta vuelta al monte y a los ritmos silvestres y huraños. Casi le escucho aullar, haciendo eco a los coyotes que por aqui rondan. Otras veces en cambio calla y mira en silencio, impresionado por la fuerza mìtica de estos paisajes inmensos, por su belleza casi irreal. Este lejano oeste es asi: lejano y salvaje todavìa y mucho màs hermoso en la realidad que en ninguna pelìcula.
Mi otro lobo sin embargo, el màs gregario y sociable, echa de menos el roce, el bullicio y el idioma, y se acuerda mucho de la Amèrica de ustedes, de la Amèrica Latina..."


Salt Lake City, 2012ko apirilak 26

Mexiko (III)

NONDIK NORA: Guatemala/Mexiko muga (2011ko azaroak 23) - Comitàn de Dominguez - San Cristobal de las Casas - Tuxtla Gutierrez- Salina Cruz - Puerto angel - Puerto Escondido - Oaxaca - Izucar de Matamoros - Cuautla - Cuernavaca - Toluca - Queretaro - Irapuato - Tototlan - Guadalajara - Mazatlan - Los Mochis - Guaymas - Hermosillo - Nogales/Estatu Batuetako muga (2012ko martxoak 16). GUZTIRA: 4293 km.


Lagun bati bidalitako gutunaren pasartea:
  
"Creo que pasamos muy de puntillas por paises y realidades, sin entender mucho, y sin esforzarnos mucho por entender, lo que sucede a nuestro alrededor. Intentarlo requiere atenciòn, trabajo y empatia y eso no es fàcil. Estamos demasiado atentos a nosotros mismos, a la dimensiòn personal de nuestro viaje, demasiado centrados en esta hermosa pelìcula en la que somos protagonistas y en la que lo que nos rodea parece ser , demasiado a menudo, solo un decorado exòtico puesto a nuestra disposiciòn."
 




sábado, 3 de marzo de 2012

Mexiko (II)

Quiero un viejo sofà
Un pecho donde el peso de mi cabeza
Sea el viaje
la aventura
y basta.

Gioconda Belli


Ibiltariak, abenturazaleak, oporzaleak, jende erraria, jende askea, kalekume aberatsak, robot motxiladunak, noraeza bizimodu bihurtu dutenak, zeruertzen maitaleak, ameslariak, amets-eragileak, kontentagaitzak, ipuin-kontalariak, sustraigabeak, poetak, merkatariak, ilusionistak, bakartiak, bilatzaileak ... bidaiariak.

Mauricio Arce ("Cato" ezizenez) 2002. urtean ezagutu nuen Txina hegoaldeko hiri gris batean, internet-kafe baten atarian. 30en bat urte, txikia, sendoa, arbaso azteken odolak aurpegia taxutzen zion. Bost urte zeramatzan orduan Mexikotik kanpo (nik ere beste horrenbeste etxetik urrun) eta denbora horretan Europa eta Asian barrena bazterrik bazter ibilia zen, bizikleta zahartxo baten gainean beti. Turbante baten modura bildutako zapi batek adats beltz disdiratsua estaltzen zion. Beti pentsatu dut turbante hura bandera bat zela, bizimodu-aldaketa erradikal bat adierazten zuen kanpoko ikurra. Izan ere, turbantea eta bizikleta baino lehen Cato hegazkinez bidaitzen zen, trajea eta gorbata maiz janzten zituen eta soldata polita zeukan Estatu Batuetako konpainia baten Mexikoko adarrean.

Halabeharrak elkartu gintuen eta eskerrak eman nizkion horregatik. Tibetera -Lhasara- zihoan Cato eta hara iritsi nahi nuen nik ere. Ondotxo genekien biok ez zela bide erreza aurrean genuena eta elkarrekin jarraitzeko erabakia berez etorri zen. Eta halaxe, elkarrekin, ekin genion eta burutu genuen urte guzti hauetako ibilaldirik ederrena, basatiena eta gogorrena. Harrezkeroz ezagutu izan ditut toki ederrak eta mendi garaiak munduko bazterretan baina Tibet da oraindik lehena nire gogoan, hari gaina hartu dionik ez dago. Goi haietan, mendi elurtu eta amildegi sakonen artean, txori sentitu nintzen ia egunero; hango herritxoetan, Marco Polo moderno gurpilduna; mendi-lepoetako bakardadean, gizon librea. 2002ko azaroa zen eta kristal aratza eta urdina zen Tibeteko airea; egurats gardenak distantziak ezabatzen zituen eta gure ondoraino ekarri, estepa hutsetan barrena haien kasko txuriak gerturatuz, urrutiko mendiak. Himalaiako tontorrak ziren. Hantxe zeuden, gure inguruan, espejismo bat bezain hurbil eta zehatz, eta hala zirudien, eskua luzatu eta behatz puntekin ikutu ahalko genituela izotzezko erraldoi haiek…
Ez zuen Tibeteko ekialde hark nik espero nuen lurraren antzik. Goi-lautada lehor eta zabal bat neukan nik gogoan, oztoporik gabeko geografía soil bat, eta urrutian mendi handiak. Gure inguruko natura, ordea, hori baino askoz aberatsagoa zen (1): paisaia alpinoak, basoak eta hosto horituko zuhaizti eta ibar bukolikoak eskaintzen zizkigun batzuetan; bestetan -Mekong eta Yangtze ibaiek goldatutako ildo sakonetan, kasu- menditarte arre eta guztiz soilak. Malkar ikaragarriak beti eta non-nahi.

Zeharkaldi ederra, bai, izan zen, ikaragarri ederra. Erreza ez. Igoerak luzeak eta etengabeak ziren, mendate-gainak 4.500 eta 5.000 metrokoak, bideak ikusgarriak baina gehienetan oso txarrak (http://www3.utsidan.se/corax-e/routes/zdallha.htm). Tibet lurralde debekatua ere izan zen guretzat eta horregatik iluntasunaz baliatu ginen eta gau askotan, egunsentia baino lehenagoko orduetan, lapurren modura makurtuta igaro genituen polizia txinatarraren langak, eta isilka zeharkatu hirietako kale bakartiak. Hotzaren eta gosearen eztenkada lagun izan genuen gaueroko kanpaldietan, gure ekipoa ez zen ona, ganorazko janaria aurkitzea, oso maíz, zaila... baina... ba al du horrek axolarik orain? Oroimenak ohi duen bahe-lana egin zuen aspaldi eta, geroztik, dei egiten diodanean, amets giroko gau eta egun eder sorta bat ekartzen dit gogoaren lehen planora. Hantxe daude Himalaiako paisaien gardentasuna, haizearen durundia goi-mendateetan eta koloretako otoitz-banderatxoak astinduka, etxebarru ilunetako egur eta ke usaina, azken mugetara hurbildu izanaren harridura... Lau bat aste izan ziren guztira, mila eta bostehun kilometro inguru (2). Lhasara iritsi baino lehentxoago bereizi ginen. Cato hilabete bat geroago ikusi nuen berriro Katmandun, eta 2003ko hasieran New Delin egokitu ziren gure bideak azkeneko aldiz. Geroztik elkarren berririk izan gabe joan ziren urteak. 2008an, Latinoamerikara berriro etorri nintzenean, bere bidaia luzeei amaiera eman eta Mexikora itzulia zela jakin nuen.

Guatemalatik Mexikora azaroaren 23an sartu nintzen, La Mesillako mugatik. Hiru egun geroago San Cristobal de las Casas herri zahar eta ederreko kaleetatik oinez nenbilela mutil bat ikusi nuen, halako batean, banku batean eserita. Begiak oso larrituta zituen, fantasma bat ikusi eta halakorik sinestu nahi ez duenaren harridura erabatekoarekin; besoa eta hatz erakuslea nire aldera luzatzen zituen. Mutil harengana gehiago hurbildu eta totelka ari zela ohartu nintzen, hitz eten batzuk errepikatzen zituen behin eta berriro: "ez...da...posible", "ez...da...posible". Turbante baten modura antolatutako zapi batek ilea estaltzen zion. Halaxe elkartu zituen halabehar hutsak, bederatzi urte geroago eta bigarren aldiz, bidaide zaharrak. Halaxe topatu nintzen berriro Cato mexikarrarekin, orain dela aste gutxi, Chiapas estatuko San Cristobal de las Casas hiri ederrean. (http://moradasverdes.weebly.com/cato.html) (3)


(1) Txinako Yunnan probintziako Dali hiritik Lhasara doan tarteaz ari naiz.

(2) Dalitik Lhasarako tartea. Lasatik Kodarira –Nepaleko mugara- bakarrik joan nintzen eta ondo oroitzen banaiz beste bi asteko bidea-edo izan zen. Oso ederra hura ere, batez ere Everest parke nazionalean barrena egindako ibilia.

(3) Hona hemen dokumental bat: http://www.asiemut.com/. Aitor Galdos-en bloga ere oso interesgarria da, merezi du ikustaldi bat: http://chinese-dream.blogspot.ca/


Mazatlan (Mexiko). 2012ko martxoak 3